LPG ANALİZLERİNDE GAZ ENJEKSİYON DÖNEMİ BAŞLIYOR

LPG, diğer adıyla sıvılaştırılmış petrol gazı, yüksek basınç ve düşük sıcaklık altında gaz fazdan sıvı faza geçen birden fazla gazın karışımından oluşur. Ana bileşenleri bütan (%70) ve propan (%30)’dır. Normal durumda kokusuz olan bu gaz karışımı, olası bir kaçak durumunun anlaşılması için rafineriler tarafından kokulandırılır.

LPG’nin rafinerilerden satışı ile başlanarak standartlara uygunluğunu takip etmek adına sürekli testlere tabi tutulur. Rafineri LPG’yi satarken belirtilen standartlara göre testlerini yapar ve uygunluğunu belgeler. Rafineriden çıktıktan sonra son kullanıcıya ulaştığı yerler olan istasyonlarda da rutin numuneler alınarak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş laboratuvarlara gönderilir ve burada da son kullanıcının standartlara uygun LPG kullanıp kullanmadığının takibinin yapılması sağlanır.

Son yıllara kadar ülkemizde LPG analizleri gaz kromotografi cihazlarına sıvı enjeksiyon ile yapılmaktaydı. LPG, sıvı numune alma vanası yardımı ile yapılan numune verme işlemi sonrasında gaz kromotografi cihazi içerisinde gaz fazına geçmekteydi. Bu işlem, laboratuvarlar için tekrarlanabilir sonuç almayı kolaylaştıran bir yöntem olduğu için tercih edilmekteydi.

Geçtiğimiz yıllarda güncellenen DIN 51619 standardı ile beraber sıvı enjeksiyonun yerine gaz enjeksiyon yapılması zorunluluğu getirildi. Yürürlüğe girecek olan bu güncelleme ile beraber laboratuvarlar daha önceden kullandıkları ekipmanları gaz enjeksiyon vermeye uygun vana ve diğer gerekli ekipmanlarla güncellemek zorundalar. 1 Nisan 2021 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanan bu güncelleme ile beraber LPG satışı yapan rafineriler ve akredite laboratuvarlar LPG’yi gaz olarak kromotografi cihazına enjekte edecekler. Bu güncelleme ile birlikte değişecek olan yardımcı ekipmanların detayları da DIN 51619 standardında verilmiş durumda. Gaz kromotografi cihazı özelinde değiştirilecek parçalar, kromotografi cihazı öncesinde LPG’nin gazlaşması için kullanılacak “LPG gazlaştırma cihazı”nın sahip olması gereken özellikler gibi detaylar standartta sunulmuştur.

gazlastirici

FenixES olarak, standardın değişmesinin hemen ardından başlayan çalışmalarımız neticesinde ilk yerli üretim LPG gazlaştırma cihazını ortaya koymayı başarmış bulunuyoruz. Tasarımından son vida sıkımına kadar her şeyiyle FenixES! Faaliyetlerimizi sürdürdüğümüz OSTIM Teknopark bünyesinde bir Ar-Ge projesi olarak başlayan sürecimizi tamamlamış, proje bitirme belgemizi de almış bulunuyoruz. DIN 51619 standardında belirtilen tüm özellikleri bünyesinde barındıran ilk ve tek cihaz olma özelliğini taşıyan cihazımızın performans değerlendirme testleri Orta Doğu Teknik Üniversitesi Petrol Araştırma Laboratuvarı’nda (ODTÜ PAL) yapılmış ve testler sonucunda cihazımızın doğru çalıştığı ispatlanmıştır.

Standart değişikliği sonrası laboratuvarların karşı karşıya kaldığı en önemli problem aynı LPG numunesi il yapılan farklı testlerde aynı sonucu alamama sorunu idi. LPG’nin bir karışım olması ve bu karışımdaki maddelerin gazlaşma isteklerinin birbirinden farklı oluşu, aynı numune için yapılan peşi sıra testlerde bile farklı sonuçların alınmasına sebebiyet verebilmektedir. Bu da tekrarlanabilirlik problemi olarak isimlendirilmektedir. Tasarımımızı yaptığımız, projemizin ilk safhalarında, aklımızdaki en büyük soru, bu tekrarlanabilirlik problemini nasıl çözeceğimizdi. Tasarımı tamamen FenixES’e ait olan, karıştırma nozulumuz ile bu tekrarlanabilirlik problemini ortadan kaldırmayı başarmış bulunuyoruz. Cihazımız, daha tasarım aşamasındayken DIN 51619 standardında belirtilen gereklilikler dikkate alınarak gerekli özelliklerle donatılmıştır. Standardın istediği miktarlarda akışı kontrol etmeye yarayan hassas debi ayar vanaları, paslanmaz çelik gazlaşma kolonu, gazlaşma kolonunu istenilen sıcaklıkta tutmaya imkantanıyan hassas (±0.1°C) sıcaklık kontrol sistemi, gazlaşan LPG’nin homojen bir şekilde karışmasına imkan tanıyan gaz toplama tankı, her biri cihazımızın sağlıklı çalışması için bir araya getirilmiştir.

Kullanım kolaylığı sunan kullanıcı dostu tasarımı, düzenli bakımlar haricinde tamir gerektirmeyen kararlı yapısı, hızlı teknik servis hizmeti, problemlere hızlı çözümler getiren FenixES altyapısı ile kullanıcıların hizmetine sunulan FenixES LPG Gazlaştırma Cihazı ile her testte aynı güven ile sonuçlar alınmakta ve laboratuvar hizmetleri güvenli ve sürdürülebilir bir şekilde devam etmektedir.

Ticarileşmesinin hemen ardından ilk satışımızı gerçekleştirdiğimiz ODTÜ PAL’de çalışmalarını sürdüren cihazımız, sıvı enjeksiyon ile yapılan testlerde alınan başarılı sonuçlar kadar iyi sonuçlar vermektedir ve herhangi bir tekrarlanabilirlik problemi yaşanmamaktadır. ODTÜ PAL’in ardından ikinci cihazımızın kurulumunu gerçekleştirdiğimiz SOCAR grubuna ait İzmir Star Rafinerisi’nde de kullanılmaya başlanan cihazımız 7/24 çalışmalarına devam etmektedir ve aradan geçen süre zarfında herhangi bir problem ile de karşılaşılmamıştır.